Limity czasowe w zawieraniu umów o pracę na czas określony oraz okresy ich wypowiadania.

Dodane przez: Joanna Zalewska,

Z dniem 22 lutego 2016 r. weszła w życie dość istotna nowelizacja Kodeksu Pracy. Zmiany dotyczą m.in. rozdziału II – Umowa o pracę. W niniejszym artykule poruszę kwestię wciąż jednej z najbardziej „popularnych” umów o pracę, a mianowicie umowy na czas określony. Pokrótce zaprezentuję nowe przepisy dotyczące tego rodzaju umów terminowych oraz ich zastosowanie do umów zawartych przed 22 lutego 2016 r.

Limity czasowe zawierania umów na czas określony

Zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (dalej KP) pracodawca może zawrzeć z pracownikiem nie więcej niż trzy umowy na czas określony a łączny okres trwania tych umów nie może przekroczyć 33 miesięcy. Jeżeli okres zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na czas określony przekroczy 33 miesiące lub liczba zawartych umów przekroczy trzy, uważa się, że pracownik od dnia następującego po upływie ww. okresu lub od dnia zawarcia czwartej umowy na czas określony, jest zatrudniony na podstawie umowy na czas nieokreślony.

Powyższe postanowienia nie znajdują jednak zastosowania do umów o pracę zawartych na czas określony, jeżeli ich zawarcie w danym przypadku służy zaspokojeniu rzeczywistego okresowego zapotrzebowania i jest niezbędne w tym zakresie w świetle wszystkich okoliczności zawarcia umowy, która jest zawierana:

  1. w celu zastępstwa pracownika w czasie jego usprawiedliwionej obecności w pracy,
  2. w celu wykonywania pracy o charakterze dorywczym lub sezonowym,
  3. w celu wykonywania pracy przez okres kadencji,
  4. w przypadku gdy pracodawca wskaże obiektywne przyczyny leżące po jego stronie (w tym przypadku pracodawca zawiadamia właściwego okręgowego inspektora pracy, wraz ze wskazaniem przyczyny zawarcia takiej umowy, w terminie 5 dni roboczych od dnia jej zawarcia).

Zasady wypowiadania umów na czas określony

Zmianie uległy również zasady wypowiadania umów na czas określony. Wprowadzono analogiczne przepisy, jak w przypadku wypowiadania umów na czas nieokreślony. Umowa na czas określony może zatem zostać rozwiązana przez jej wypowiedzenie, a okres jej wypowiedzenia jest uzależniony od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy i wynosi odpowiednio:

  1. 2 tygodnie, jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż 6 miesięcy,
  2. 1 miesiąc, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 6 miesięcy,
  3. 3 miesiące, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 3 lata.

Jak należy traktować umowę o pracę na czas określony zawartą przed dniem

22 lutego 2016 r.

Limity czasowe

Zgodnie z przepisami obowiązującymi przed 22 lutym 2016 r., możliwe było zawarcie dwóch umów na czas określony na następujące po sobie okresy, kolejna natomiast, jeżeli przerwa pomiędzy rozwiązaniem poprzedniej a nawiązaniem następnej umowy nie przekroczyła miesiąca, była równoznaczna w skutkach prawnych z zawarciem umowy o pracę na czas nieokreślony. Jak widać zmiany w tym zakresie są dość istotne z uwagi na wprowadzenie jasno określonych limitów czasowych zawierania umów na czas określony.

Zgodnie z przepisami przejściowymi ustawy nowelizującej powyższe zmiany mają zastosowanie także do umów o pracę na czas określony trwających w dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej, przy czym zgodnie z jej postanowieniami umowa, która przed dniem 22 lutego 2016 r. była pierwszą lub drugą z umów, będzie też taką umową po wejściu w życie nowych przepisów. Co oznacza, że będzie możliwe zawarcie jeszcze jednej (gdy umowa była drugą) lub dwóch umów (gdy umowa była pierwszą) bez konieczności jej przekształcania na umowę na czas nieokreślony. Wcześniejsze przepisy nie zawierały ograniczeń czasowych, co do poszczególnych umów na czas określony (nowe przepisy wprowadzają limit 33-miesięczny). Dla umów obowiązujących w dniu 22 lutego 2016 r. okres 33 miesięcy będzie liczony od dnia wejścia w życie nowych przepisów, czyli od dnia 22 lutego 2016 r. Zatem umowa, która była zawarta przed 22 lutym 2016 r. i po tej dacie trwa jeszcze przez okres 33 miesięcy, po upływie tego okresu przekształci się w umowę na czas nieokreślony.

Powyższe nie dotyczy umów o pracę zawartych na czas określony przed dniem 22 lutego 2016 r., jeżeli rozwiązanie takiej umowy przypada po upływie 33 miesięcy od tego dnia w sytuacji gdy stosunek pracy określonego pracownika podlega szczególnej ochronie przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem. W takim przypadku umowa taka rozwiąże się z upływem okresu, na jaki została zawarta, pozostając umową terminową.

Ponadto, jeżeli zawrzemy umowę o pracę na czas określony w dniu 22 lutego 2016 r. lub później, w sytuacji, w której drugą umowę na czas określony rozwiązaliśmy w okresie miesiąca od zawarcia nowej, o ile okres ten rozpoczął bieg przed dniem w wejścia w życie nowej ustawy lub w dniu jej wejścia, będzie uważane za zawarcie umowy na czas nieokreślony.

Okresy wypowiedzenia

Przed dniem 22 lutego 2016 r. przy zawieraniu umowy o pracę na czas określony, dłuższy niż 6 miesięcy, strony mogły przewidzieć dopuszczalność wcześniejszego rozwiązania tej umowy za dwutygodniowym wypowiedzeniem. W aktualnie obowiązującym stanie prawnym każda umowa zawarta na czas określony może zostać rozwiązana za wypowiedzeniem, przy czym okres wypowiedzenia jest uzależniony od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy.

Przepisy przejściowe ustawy nowelizującej nakazują do umów o pracę na czas określony zawartych na okres do 6 miesięcy albo zawartych na okres dłuższy niż 6 miesięcy, w których nie przewidziano możliwości ich rozwiązania z zachowaniem 2-tygodniowego okresu wypowiedzenia, trwających w dniu 22 lutego 2016 r., w zakresie dopuszczalności ich wypowiedzenia stosować przepisy sprzed nowelizacji. Natomiast przy wypowiadaniu umów o pracę na czas określony zawartych na okres dłuższy niż 6 miesięcy, w których przewidziano możliwość ich rozwiązania z zachowaniem 2-tygodniowego okresu wypowiedzenia, trwających w dniu 22 lutego 2016 r., stosuje się nowe okresy wypowiedzenia. Przy ustalaniu długości okresu wypowiedzenia umów o pracę na czas określony, trwających w dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej, których wypowiedzenie następuje, począwszy od dnia jej wejścia w życie, nie uwzględnia się okresów zatrudnienia u danego pracodawcy, przypadających przed tym dniem. Zatem dla umowy trwającej w dniu wejścia w życie nowych przepisów, dla celów wyliczenia okresu wypowiedzenia, liczony będzie staż pracy od dnia 22 lutego 2016 r.